TİKA Başkanı Eren: Türk Dünyasında Kalkınma İşbirliği Vizyonu

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, kurumun düzenlediği Türk Dünyası Diyalog Forumu’nda “Ortak Tarihten Ortak Geleceğe: Türk Dünyasında TİKA’nın Kalkınma Vizyonu” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Eren, Türk devletlerinin bağımsızlıklarının ardından siyasi istikrar, ekonomik dayanıklılık ve kurumsal kapasite alanlarında önemli ilerleme kaydettiğini belirtti.

Eren, bölge ülkelerinin ekonomik gelişimine dair verileri paylaştı. Azerbaycan ve Kazakistan’da kişi başına düşen milli gelirin 1993’ten bu yana belirgin biçimde yükseldiğini ifade eden Eren, Kırgızistan ve Özbekistan’da da benzer bir artış yaşandığını kaydetti.

1992’den bugüne genişleyen faaliyet alanı

TİKA’nın 1992’de Türk dünyasıyla ilişkileri geliştirmek amacıyla kurulduğunu hatırlatan Eren, kurumun ilk yıllarında temel altyapı ve kalkınma ihtiyaçlarına odaklandığını söyledi. Bugün kurumun 53 ülkede 57 ofisle faaliyet gösterdiğini, Türk dünyasının yanı sıra Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika’da da projeler yürüttüğünü belirtti.

“Kalkınma yardımı” yerine “kalkınma işbirliği”

Eren, Türk devletlerinin kendi kalkınma kuruluşlarına ve kurumsal kapasitelerine sahip olduğunu belirterek bu ülkelerle ilişkilerde “kalkınma işbirliği” kavramının kullanıldığını vurguladı. Projelerin yalnızca okul, hastane ve altyapı gibi fiziki yatırımlardan ibaret olmadığını; kamu kurumlarının kapasitesinin geliştirilmesi, teknik bilgi paylaşımı ve Türkiye’nin kurumsal deneyiminin aktarılmasını da kapsadığını ifade etti.

Eren, TİKA’nın Türk dünyasında idari ve sivil kapasite alanında 100’ün üzerinde, eğitim alanında yaklaşık 1300, kültürel mirasın korunması ve restorasyon alanında 1000’in üzerinde, sağlık alanında 700 ve tarım-hayvancılık alanında 400 civarında proje gerçekleştirdiğini; insani yardım kapsamında ise 3 binden fazla projeye imza attığını açıkladı. Kazakistan’da üniversitelerde Türkçe eğitiminin geliştirilmesi ile Kırgızistan’da gençlerin mesleki eğitim yoluyla istihdama katılımının desteklenmesine öncelik verildiği bildirildi.

Toplumsal mukavemet vurgusu

Eren, Türk dünyası arasındaki iş birliğinin yalnızca ekonomik göstergelerle değerlendirilemeyeceğini belirterek “Ama burada en önemli şey toplumsal mukavemetimiz. Türk dünyasında toplumsal mukavemet, ortak tarihimiz, ortak hafızamız, ortak olaylarımızdır, son ortak olayımız da aslında Karabağ, hepimizi birbirine bağlayan, Karabağ’ın azat edilmesi.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin kalkınma tecrübesinin farklı coğrafyalarla paylaşılmasının önemine dikkat çeken Eren, bölgenin ekonomik potansiyeli, genç nüfusu ve stratejik enerji koridorlarının ortak çalışmalarla daha etkin değerlendirilebileceğini kaydetti. Kurumsal iş birliğinin ve ortak projelerin artırılmasının bölgenin gelecekteki kalkınma hedeflerine katkı sağlayacağını belirtti.

Proje sonrası kapasite ve kriz desteği

Eren, proje yürütülen ülkelerdeki kurumların kapasitesinin geliştiğini ve proje sonrasında yönetimin ilgili ülkelere devredildiğini söyledi. Doğal afet veya kriz durumlarında Türk devletlerinin yanında olunduğunu belirten Eren, Türkiye’nin İslam ve Türk dünyası içinde kendine özgü bir konuma sahip olduğunu ve bölgeleri yakından tanıyacak nitelikli insan kaynağına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.