Kültürel Mirasta Kapsayıcılık: TÜBA’dan Erişilebilirlik Odaklı Yeni Kitap

TÜBA tarafından yayımlanan “iNCLUSION in the Cultural Heritage Sector” başlıklı eser, kültürel mirasın herkes için erişilebilir ve katılıma açık hale getirilmesine yönelik bilimsel yaklaşımları, uluslararası örnekleri ve uygulama modellerini bir araya getiriyor. Prof. Dr. Muzaffer Şeker ve Doç. Dr. Kevser Çınar editörlüğünde hazırlanan yayın, kapsayıcılığı yalnızca fiziksel erişimle sınırlamayarak engelli bireylerin ve farklı nedenlerle kültürel yaşama katılımda güçlük yaşayan grupların deneyimlerini ve temsilini merkeze alıyor.

Kitap; müze yöneticilerinden mimarlara, eğitimcilerden dijital teknoloji geliştiricilerine kadar birçok alandan profesyoneller için bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor. Eser, TÜBA koordinasyonunda yürütülen ve Avrupa Birliği Erasmus+ programı tarafından ortak finanse edilen iNCLUSION projesinin bilimsel çıktıları arasında yer alıyor.

Teknoloji Kapsayıcılığı Kendiliğinden Sağlamıyor

Kitapta kültürel miras turizmi, kurumsal katılım, dijital hikâye anlatıcılığı ve kapsayıcı eğitim gibi konular ele alınıyor. Görme engelli bireyler için dokunsal sergilerden çok duyulu müze tasarımlarına kadar farklı uygulamalar inceleniyor. Dr. Kevser Çınar, yapay zekâ, artırılmış gerçeklik ve podcast gibi araçların erişimi genişletebileceğini belirtirken, teknolojinin nasıl tasarlandığı ve kimlerin geliştirme süreçlerine dahil edildiğinin belirleyici olduğunu vurguluyor.

Erişim Tek Başına Yeterli Değil

Prof. Dr. Muzaffer Şeker, kültürel mirasın herkesin erişebildiği, yorumlayabildiği ve katkı sunabildiği bir alan olması gerektiğini ifade ediyor. Çınar ise bir müzeye girebilmenin ya da dijital içeriğe ulaşabilmenin, kişinin kültürel anlatılarda temsil edildiği ya da karar süreçlerinde söz sahibi olduğu anlamına gelmediğini belirtiyor.