Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisiyle Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı bir program düzenlendi. Programa TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen katıldı. Açılışta İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel bağlara vurgu

Koyuncu, iki ülke ilişkilerinin günümüz diplomasisi ve ticaret anlaşmalarından ibaret olmadığını, Akdeniz’in ortak geçmişi üzerine kurulu çok katmanlı bir birikime dayandığını söyledi. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali bağlara, günümüz iş birliklerine uzanan süreci hatırlattı.

Koyuncu, 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eseri de katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayanan eserin, Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerini aydınlattığı belirtildi.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasında akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesinden ve atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti. İtalyan ortaklarla yeni proje başvurularının yapıldığını da aktardı.

Konuşmasında TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı’na değindi. İklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel konularda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu kapsamda 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum-WSF) da temenni ile işaret etti.

Akademik sunumlar

Programda Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını, Giampaolo Conte 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri ele aldı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında iki ülke arasındaki ticaretin güncel durumunu ve geleceğini anlattı. Kapanış değerlendirmeleri Gaetano Sabatini tarafından yapıldı.